IATI - ngo-federatie

Menu

IATI

ContactpersoonPaola Vallejo Patiño
07 Sep 2018
Regelgeving DGD 2017-2021 Morele verantwoording

Wat is IATI?

Het International Aid Transparency Initiative (IATI) is een vrijwillig multistakeholderinitiatief. Het streeft na om de informatie over de uitgaven en de doeltreffendheid van de hulp toegankelijker, begrijpelijker en bruikbaarder te maken.

IATI is een internationaal instrument waarmee organisaties (voornamelijk financiële) informatie over zichzelf en hun interventies ter beschikking kunnen stellen volgens een bepaalde standaard.

IATI is geen database waarin gegevens meteen kunnen ingevoerd worden of een plaats waar financiële stromen kunnen gevisualiseerd worden. Organisaties moeten zich eerst registreren bij IATI. Daarna moeten ze  de vereiste gegevens verzamelen in een XML-bestand. Dat bestand zetten de organisaties op een plaats (hun eigen website, Aidstream, enz.)  waar IATI het kan ‘oppikken’. De gegevens van de organisaties kan je vinden via het IATI register.

Om de gegevens te visualiseren is een aparte software nodig die een XML-bestand kan lezen, analyseren en visualiseren. Dit is mogelijk via d-portal.org, maar het is heel beperkt en niet aangepast aan de noden van elke actor. Zowel DGD als de federaties (via de opvolger ngo-openboek) werken aan een instrument dat dit mogelijk maakt. Andere landen hebben eveneens hun eigen visualisatie-instrumenten ontwikkeld.

IATI geeft dus de mogelijkheid om data beschikbaar te stellen, maar toegankelijkheid, relevantie, begrijpelijkheid,… zijn andere transparantieaspecten die verdere ontwikkeling nodig hebben.

Morele verantwoording via IATI

IATI is ontstaan vanuit een internationaal engagement voor meer transparantie als voorwaarde voor een efficiëntere ontwikkelingssamenwerking. Interessant voor de Belgische context is dat IATI niet enkel voor transparantiedoeleinden gebruikt wordt, maar ook voor verantwoordingsdoeleinden. Hoewel IATI hier eigenlijk niet voor gecreëerd werd. Dit maakt dat de IATI-publicatie in België verplicht is hoewel IATI in principe een vrijwillig initiatief is. Samen met het Verenigd Koninkrijk en Nederland, is België zo het derde land ter wereld waar organisaties verplicht worden om hun gegevens op IATI te publiceren.

IATI is in de wetgeving (KB 2016, artikel 45 §1 1°) opgenomen in het kader van de morele verantwoording.

Elke organisatie die subsidie krijgt van DGD volgens het KB 2016 omtrent de niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking, dient gegevens te publiceren en jaarlijks te updaten volgens de IATI standaard. Dit is een deel van de verplichte morele verantwoording. Het gaat hier over de gegevens van de programma’s 2017-2021.

Enkele begrippen uit dit artikel uitgelegd:

  • De “gestandaardiseerde fiche” is de informatie die organisaties moeten invullen. We bedoelen hiermee standaardvelden met standaardantwoorden. Daarnaast verwijst dit begrip ook naar de code waarin je deze informatie kan opvragen, met name XML-bestanden.
  • De “door de administratie vastgestelde formaat” verwijst naar de velden die door DGD vereist zijn in het kader van de morele rapportage. Opgelet, er zijn vereiste velden op outcomeniveau (“activity file”) en op organisatieniveau (“organisation file”).
  • “per outcome van de interventie” wil zeggen dat rapportage moet gebeuren op outcomeniveau. Dit wil zeggen dat de organisatie voor elke “outcome” een aparte, zogenaamde “activity file” zal moeten genereren.

Het is belangrijk te beseffen dat IATI in essentie een bron wil zijn van informatie over financiële stromen. Dit wil echter niet zeggen dat IATI door DGD wordt beschouwd als een instrument van financiële rapportage of controle.

Voor de financiële verantwoording zijn andere procedures en instrumenten voorzien. Zie hierover de pagina over financiële verantwoording. Bovendien is de aard van de cijfers anders. De gevraagde cijfers voor de IATI-publicatie stoppen op het niveau van de Belgische organisatie. De financiële verantwoording reikt tot aan het gebruik van de middelen op partnerniveau.

De deadline voor de morele verantwoording is 30 april. DGD beseft goed dat er verschillen zijn tussen de gegevens in IATI en data opgenomen in de jaarlijkse financiële verslagen op 30 juni.

Ondersteuningsinstrumenten

Om organisaties goed voor te bereiden op de morele verantwoording via IATI, hebben de federaties verschillende instrumenten voor jou gemaakt: 

  • De handleiding “Hoe werken met de standaard van het International Aid Transparency Initiative (IATI)” (versie 1.0 - December 2017)  NL (vertaling) /  FR (origineel)
  • Het addendum bij deze handleiding.  NL (vertaling) / FR (origineel 18 april 2018) 

Hoe moet je dit addendum gebruiken? 
We hebben de informatie geordend per bestand (« organisation file » of « activity file ») en per element. Als je bezig bent met de invoer, zorg ervoor dat je dit addendum naast je hebt. Zo kan je alle verduidelijkingen/wijzigingen raadplegen die betrekking hebben op het bestand en het element dat je op dat moment aan het invoeren bent. Via de filters, kan je je gemakkelijk focussen op de relevante gegevens.
In het tweede tabblad van het document, vind je verduidelijkingen die betrekking hebben op algemenere thema’s (Aidstream, gebruik van IATI-gegevens, enz.).

Dit addendum zal verder geactualiseerd worden naarmate nieuwe verduidelijkingen nodig blijken.

  • Vormingen over de morele verantwoording via IATI/Aidstream (PPT NL /  PPT FR)

Deze presentaties volgen de structuur van de handleiding en zijn een samenvatting van de belangrijkste punten uit de gids. Raadpleeg echter altijd de gids en het addendum om de volledige informatie te hebben bij het invoeren van je gegevens.

  • Nota’s om de kwaliteit van de IATI-publicatie te verbeteren:

    • Problemen met visualisatie D-portal van IATI-gegevens van Belgische Actoren van de Niet-Gouvernementele Ontwikkelingssamenwerking (ANGS) (versie augustus 2018): NL (origineel) / FR (vertaling)
    • 'Quality check' van gepubliceerde gegevens (versie november 2018): NL (vertaling) / FR (origineel) 
  • Helpdesk via telefoon en e-mail: uiteraard staan we klaar voor extra advies indien nodig. Contacteer hiervoor Paola, onze transparantieverantwoordelijke. 

Geleerde lessen

De sectorale strategische en technische aspecten van deze nieuwe vorm van verantwoorden worden opgevolgd met onze leden. Dit doen we via de Raden van Bestuur van de federaties en de beleidsadviesgroep Transparantie/GT Data.

De federaties hebben een grote oefening gelanceerd om lessen te trekken uit de allereerste IATI-publicatie*. De analyse voor het IATI-luik baseerde zich op een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve gegevens vergaard via:

  • De online enquête IATI – 2018: gelanceerd op 5 juni 2018 en afgesloten op 29 juni 2018
  • De feedback van de leden van ngo-federatie en ACODEV via het BAG Transparantie/GT Data
  • De bilaterale contacten van de federaties met hun leden
  • De ervaring van de federaties bij het begeleidingsproces van haar leden

Op basis van deze lessen zullen de federaties:

  • met DGD bespreken waar het proces goed of slecht ging, en waar actie moet ondernomen worden. 
  • met de ruime IATI-gemeenschap (zij die al op IATI publiceren en zij die het overwegen) de lessen uit België delen
  • de ondersteuning naar de toekomst toe verbeteren
  • sectorale opvolging doen van hoe de beleving van de IATI-publicatie evolueert in de komende jaren

Op basis van deze lessen zullen de organisaties:

  • een interne reflectie over hun eigen IATI-proces kunnen voeren
  • uit de ervaring van andere organisaties leren

De lessen over de allereerste IATI-publicatie* zijn opgenomen in een uitgebreid narratief verslag. Dit verslag is in de eindfase en zal eind 2018 verspreid worden. 

* Dit is de publicatie in april 2018 ter verantwoording van het verloop van de programma’s 2017-2021 in het jaar 2017.

 

Website by MINSKY