Integriteit in de sector: overzicht - ngo-federatie

Menu

Integriteit in de sector: overzicht

Profile picture for user bruce.stevens@ngo-federatie.be
Contactpersoon: Bruce Stevens
Gepubliceerd op: 01 Sep 2020
Gewijzigd op: 01 Sep 2020
Onze ondersteuning Integriteit

Integriteit is al jaren een belangrijk aandachtspunt in onze sector. Heel de sector ondertekende in 2018 een integriteitscharter om dit te formaliseren. Na verregaande inspanningen van de organisaties, federaties en de wettelijke verankering van het charter, blijven we onze leden ondersteuning bieden voor een volledig uitgewerkt integriteitsbeleid. Hieronder vind je een overzicht van waarover het juist gaat, wat we al hebben kunnen realiseren en wat onze volgende prioriteiten zijn.

Integriteit: definitie en problematiek

Integriteit verwijst hier naar zowel 'financiële' als 'morele' integriteit.

  • Financiële integriteit omvat de afwezigheid van fraude, corruptie, cliëntelisme, belangenvermenging etc. maar omvat ook over alles wat te maken heeft met het juiste gebruik van middelen en de naleving van de financiële regelgeving.
  • Morele integriteit omvat menselijk gedrag zoals de afwezigheid van morele of seksuele intimidatie, de afwezigheid van discriminatie (behalve positieve) en ondersteunt attitudes gebaseerd op de waarden van de organisatie, zoals respect, welwillendheid etc.

Het is belangrijk dat elke organisatie een integriteitsbeleid heeft waarin integriteitsschendingen worden voorkomen (preventief luik) en eventueel genezen (repressief luik). Een integriteitsbeleid omvat o.a. een ethische code en procedure voor klachtenbehandeling.

Het is belangrijk om een correct toepassingsgebied te definiëren in het integriteitsbeleid van elke organisatie. Naargelang de werking van je organisatie moet je alle medewerkers, bestuurders, vrijwilligers en andere betrokkenen erin opnemen. Zo’n welomschreven toepassingsgebied moet je opnemen in elk relevant document (ethische code, klachtenprocedure, etc.). In principe mag niemand van je organisatie ontsnappen aan een correcte toepassing van het integriteitsbeleid.

Beleidsadviesgroep (BAG) Integriteit

De 3 federaties ngo-federatie, ACODEV en FIABEL zitten samen met hun leden ook in een federale Beleidsadviesgroep Integriteit. Daar wordt verder vorm gegeven aan de implementatie van de engagementen van de ngo’s rond het thema integriteit. Deze beleidsadviesgroep formuleert en ontwikkelt standpunten die gedragen worden door de hele sector. Via uitwisselingen en standpunten geformuleerd in deze beleidsadviesgroep, kunnen de federaties op een coherente en gedragen manier de belangen van de sector verdedigen bij de verschillende overheden en betrokken partijen.

Het charter integriteit

Het charter integriteit is een van de belangrijkste formele totstandkomingen van het thema integriteit en is ondertekend en gedragen door de hele Belgische sector ontwikkelingssamenwerking (alle erkende CMO’s, institutionele actoren, Enabel, BIO, DGD). Het werd in 2018 ondertekend door alle partijen en houdt een aantal concrete acties en verplichtingen voor de organisaties in. De federaties bieden permanente ondersteuning aan alle leden voor de uitbouw van een coherent integriteitsbeleid met respect voor alle principes en verplichtingen van het charter. Door het grote succes van het charter en de daaropvolgende inspanningen van de organisaties, werden de verplichtingen uit het charter inmiddels opgenomen in de wet.

Prioriteiten voor 2020

Integriteit is een steeds evoluerend en permanent thema in de organisatiecultuur. In de tweede helft van 2020 blijven we inzetten op de verdere uitvoering en implementering van het integriteitscharter. Via de BAG Integriteit leggen we de nadruk op het opzetten van individuele meldpunten op organisatieniveau en de bijhorende klachtenbehandelingsprocedure. Daarnaast treden we in overleg met de federale beleidsmakers in uitvoering van de recent goedgekeurde wet die het integriteitscharter verankert in het KB 2016. Eén van deze uitvoeringsmodaliteiten bestaat in het opzetten van een collectief neutraal meldpunt voor integriteitsschendingen.

De federaties hebben er reeds voor gezorgd dat de recente wet zo goed mogelijk werd aangepast aan de behoeften van de sector en de reeds geleverde inspanningen niet doorkruist. We zullen dit jaar daarom blijven inzetten op een correcte en gedragen implementatie van deze wet en het charter en erover waken dat de belangen van de sector verdedigd blijven in de uitvoering van deze wet.

Risico's

Mijn organisatie is een erkende actor van de niet-gouvernementele samenwerking (ANGS). Wat kan er gebeuren als ik nalaat het charter te implementeren in mijn organisatie?

De organisaties die in 2018 het charter hebben ondertekend zijn de formele verplichting aangegaan om het charter te respecteren en implementeren. Daarnaast werd in 2020 een wet goedgekeurd waardoor het charter integraal van toepassing is op o.a. alle institutionele actoren en erkende organisaties van de civiele maatschappij. Het charter is dus bindend voor deze organisaties. De wet bepaalt dat als de verplichtingen van het charter niet of slechts gedeeltelijk zijn nagekomen, de subsidies volledig of gedeeltelijk kunnen worden ingetrokken.

Mijn organisatie heeft een goede reputatie en uitstekende medewerkers in het hoofdkwartier en op het veld. Bestaat er een risico op een integriteitsschending?

Er komen jaarlijks meldingen over integriteitsschendingen binnen en dit zowel bij grote netwerkorganisaties als bij kleine organisaties met beperkte mankracht en middelen. Niet alle meldingen zijn ontvankelijk of gegrond en natuurlijk ga je uit van een sterke vertrouwensband met het (lokale) personeel, maar geen enkele organisatie is vrij van risico op integriteitsschendingen. Door implementatie van het charter wordt dit risico zo klein mogelijk gehouden. Vermijd dus dat (al dan niet herhaaldelijke) integriteitsschendingen voorvallen en je ngo negatieve media-aandacht krijgt.

Gidsen, handleidingen, vormingen en andere instrumenten

Presentatie basisvorming integriteit april 2020
28 Apr 2020 nl
Samenvatting gids klachtenmanagement integriteit
10 Jul 2019 nl, fr, es, en TAGS: Integriteit bij Belgische ngo's Integriteit
Integriteitsfolder: sensibilisering door BTC
21 Nov 2018 nl TAGS: Integriteit

Integriteitsbeleid in andere landen

Bekijk zeker ook hoe BOND in het Verenigd Koninkrijk en Partos in Nederland het integriteitsbeleid van de ngo's opvolgen en stimuleren. 

Website by MINSKY