Integriteit bij Belgische ngo's - ngo-federatie

Menu

Integriteit bij Belgische ngo's

ContactpersoonEric.kint@ngo-…
07 Sep 2018
Onze ondersteuning Integriteit

Integriteit is al jaren een belangrijk aandachtspunt in onze sector. Heel de sector ondertekende een integriteitscharter. De federaties en haar leden ngo’s operationaliseren dit in hun dagelijkse werking. De Belgische ngo-sector is altijd een goed voorbeeld geweest, en met de verhoging van de beschikbare tools zal dit zeker zo blijven.

Integriteit: waar hebben we het over?

 

SOORTEN INTEGRITEIT

Integriteit verwijst hier naar zowel "financiële" als "morele" integriteit.

  • Financiële integriteit omvat de afwezigheid van fraude, corruptie, cliëntelisme, belangenvermenging,... maar omvat ook over alles wat te maken heeft met het juiste gebruik van middelen en de naleving van de financiële regelgeving.
  • Morele integriteit omvat menselijk gedrag zoals de afwezigheid van morele of seksuele intimidatie, de afwezigheid van discriminatie (behalve positief) en ondersteunt attitudes gebaseerd op de waarden van de organisatie, zoals respect, welwillendheid, ...

 

AANPAK

Integriteit heeft dus enerzijds een controlerende aanpak die normen en verboden oplegt en anderzijds een stimulerende aanpak die positief gedrag bevordert. Integriteit gaat dus veel verder dan alleen het naleven van externe wet- en regelgeving en komt niet in de plaats van deze formele kaders. De concrete toepassing ervan is specifiek voor elke structuur en zal afhangen van de waarden van de organisatie en de ethische code die zij heeft aangenomen.

 

OP WIE IS INTEGRITEIT VAN TOEPASSING?

De integriteitscode heeft zowel betrekking op de organisatie zelf als op alle mensen die er voor werken. Dat wil zeggen haar medewerkers, maar ook op vrijwilligers en bestuurders en eventueel andere groepen, afhankelijk van de keuze van de organisatie.

Dit betreft in de eerste plaats het gedrag van mensen in de context van hun werk, maar kan zich, afhankelijk van het geval, ook uitstrekken tot hun privéleven.  Zo zullen veel codes zowel in de privésfeer als op het werk een gedrag vereisen dat geen afbreuk doet aan de organisatie en de uitvoering van de taken van de persoon.

 

EEN DEFINITIE

De integriteit van een Civiele Maatschappij Organisatie (CMO) kan dus worden gedefinieerd als

het vermogen om permanent passend moreel gedrag te genereren, zowel van de organisatie zelf als van al diegenen die haar vertegenwoordigen of voor haar werken, zoals haar medewerkers, directeur, vrijwilligers, uitvoerende partners,...

 

WAT IS PASSEND GEDRAG?

Moreel gedrag wordt als passend beschouwd als het in overeenstemming is met de kernwaarden en ethische normen die door het maatschappelijk middenveld worden gepromoot en als zodanig door de samenleving worden erkend. Deze waarden komen dus tot uiting :

  • in de relatie met mensen (respect, gelijke behandeling, non-discriminatie, positionering tegen ongelijkheden, ...)
  • in de verwerving en het correcte gebruik van middelen en goederen (oorsprong en juist gebruik, afwezigheid van fraude, corruptie, benaderingen ter bevordering van persoonlijke belangen, ....).

 

WAT ZIJN DE GEVOLGEN VAN PASSEND GEDRAG?

Naast hun morele waarde leiden deze passende gedragingen vaak ook tot een grotere efficiëntie, doeltreffendheid en zelfs relevantie van onze ontwikkelingsacties en vergemakkelijken zij de erkenning en toe-eigening van onze acties door de begunstigde bevolking en het grote publiek. Ze dragen ook bij tot het versterken van de positieve cultuur van de organisatie en de betrokkenheid van haar medewerkers.

Integriteit is dan ook geïnspireerd door de fundamentele waarden die ten grondslag liggen aan de verwezenlijking van de missies en acties van de maatschappelijke organisaties en heeft tot doel deze te vertalen in passend moreel gedrag. Het bestrijden van ongelijkheden, het opbouwen van capaciteit en empowerment van individuen en groepen kan alleen worden opgebouwd met sterke waarden van integriteit.

Aan de andere kant is een aantasting van de integriteit in onze sector des te onaanvaardbaarder omdat dit in strijd is met onze waarden, onze missies en ons imago. En ons imago wordt ernstig geschaad met een aanval op de integriteit van bijzonder kwetsbare individuen of groepen. Onze eigen eis van integriteit is ook een pijler waarop we onze activiteiten op het gebied van belangenbehartiging en bewustwording kunnen bouwen..... dat vereist dat we, om geloofwaardig te blijven, onszelf zijn in een sterke cultuur en praktijk van integriteit.

Integriteit gaat niet dus alleen over transparantie en respect voor een code, maar ook over een echte organisatiecultuur die tot doel heeft onze waarden te vertalen in gedrag (ook al is niemand getuige van ons handelen).

Het charter integriteit

Concreet heeft de hele Belgische sector van ontwikkelingssamenwerking (alle erkende organisaties van de civiele maatschappij, institutionele actoren, Enabel, BIO en DGD)  zich tot integriteit verplicht door in juni 2018 een charter te ondertekenen. Dat charter moedigt ons aan om tegen midden 2019 een reeks acties uit te voeren. Deze 10 acties worden hieronder samengevat.

  • Ethische code: de vaststelling van een voldoende duidelijke en richtinggevende ethische code en de ondertekening ervan door werknemers, vrijwilligers en bestuurders.
  • Bewustzijn: Wij maken ons bewust van deze kwesties, inclusief onze partners, en organiseren trainingen.
  • Voorbereiding: We nemen maatregelen om integriteitsrisico's te beheersen.
  • Voorkomen: Wij nemen de nodige integriteitsbepalingen op in onze contracten met onze partners.
  • Een "integriteitsadviseur" is beschikbaar om in alle vertrouwen advies te geven.
  • Controles: Wij organiseren controles om onze integriteitssystemen te verbeteren.
  • Vertrouwen: Een vertrouwelijk aanspreekpunt is beschikbaar voor het indienen van klachten.
  • Klachtenprocedure: We volgen de klachten op en nemen maatregelen om deze op te lossen.
  • Transparantie: We communiceren ten minste eenmaal per jaar globaal over integriteit.
  • Blijven leren: We werken samen met andere belanghebbenden om onze systemen voortdurend te verbeteren.

Het is een belangrijk concreet individueel en collectief engagement van de ganse Belgische sector Ontwikkelingssamenwerking. 

Onze ondersteuning

De federaties ngo-federatie, ACODEV en FIABEL, de organisaties ENABEL, BIO, DGD en het kabinet van Minister voor Ontwikkelingssamenwerking De Croo overleggen rond integriteit in een daarvoor specifiek opgerichte task force. Die vergadert een 6-tal keer per jaar. Daarin wordt onderzocht hoe de integriteitssystemen en het corruptierisicobeheer van organisaties versterkt kan worden. Dit gebeurt op basis van  de OESO-DAC richtlijnen rond corruptierisicobeheer en op basis van bestaande goede praktijken bij organisaties. Het uitgangspunt is niet om bijkomende regelgevende vereisten op te leggen. Wel om op basis van het principe van zelfregulatie de integriteitssystemen van alle actoren van de Belgische ontwikkelingssamenwerking te versterken. Daarnaast onderzoekt de task force ook of het opzetten van een centraal meldpunt opportuun en haalbaar is, aanvullend op de interne preventieadviseurs en vertrouwenspersonen binnen organisaties.

De 3 federaties ngo-federatie, ACODEV en FIABEL zitten samen met hun leden ook in een federale Beleidsadviesgroep Integriteit. Daar wordt verder vorm worden gegeven aan de implementatie van de engagementen van de ngo’s op het vlak van morele en financiële integriteit.

Daarnaast ondersteunen we onze leden door:

  • de behandeling van een 8-tal werven,
  • bewustmaking,
  • vormingen en uitwisselingen te organiseren,
  • goede praktijken rond integriteit te verzamelen en te verspreiden (zie bvb ‘Gidsen en praktijkvoorbeelden’),
  • een helpdesk rond integriteit ter beschikking te stellen.

De 8 werven

De 10 punten uit het Charter Integriteit zijn door de federaties vertaald in 8 werven, waarmee we onze leden ondersteunen. Wat zijn die 8 werven om tot een volwaardig integriteitsbeleid te komen?

De 8 werven om tot een volwaardig integriteitsbeleid te komen.
Integriteit bij Belgische ngo's
12 Nov 2018 nl TAGS: Integriteit

Integriteit op de agenda van de institutionele dialogen in 2019

Gidsen en praktijkvoorbeelden integriteit

> Bekijk zeker ook de pagina gidsen en praktijkvoorbeelden.

Op die pagina verzamelden we verschillende (internationale) bronnen en goede voorbeelden. Je haalt er ongetwijfeld inspiratie om jouw organisatie de meest integere organisatie te maken.

Website by MINSKY