Werf 2. Ontkokering Noord-Zuid - ngo-federatie

Menu

Werf 2. Ontkokering Noord-Zuid

Profile picture for user sarah.arras@ngo-federatie.be
Contactpersoon: Arras Sarah
Gepubliceerd op: 09 Oct 2019
Gewijzigd op: 26 Nov 2020
Onze ondersteuning Belgische ngo's in 2030

Uitdagingen zoals klimaatverandering, waardig werk of gendergelijkheid spelen overal, zowel hier in België als elders in de wereld. Hoe komen ngo’s los van de verkokerde Noord-Zuidopdeling in hun programma’s, hun organisatiemodellen en hun discours? In de toekomstwerf ‘Ontkokering Noord-Zuid’ willen we reflectie en innovatie rond het realiseren van een mondiale werking stimuleren.

Setting the scene

De globale VN agenda 2030 en haar 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) gaan expliciet uit van globale uitdagingen en overstijgen het traditionele Noord-Zuid discours. Prangende systeemuitdagingen zoals de toenemende ongelijkheid, de schaarste aan grondstoffen, migratie of klimaatverandering belangen ons allen aan. Om tegen 2030 extreme armoede te bannen en de planeet te beschermen moeten alle landen samenwerken voor de SDG’s. De kennis om die uitdagingen aan te pakken zit overal: noord, zuid, oost en west.

Bovendien is de opdeling tussen ‘Noord’ en ‘Zuid’ een koloniale erfenis die vastgeroeste machtsverhoudingen bestendigt (zie rapport ‘Implicaties van dekolonisering voor de Vlaamse sector van ontwikkelingssamenwerking’). Dit staat haaks op de systeemverandering die ngo’s van de toekomst willen bereiken. Als makelaars in maatschappelijke verandering bestrijden we scheve machtsverhoudingen, dus ook de ‘Noord’-‘Zuid’ verhouding waar we zelf deel van uitmaken. Ontkokeren hangt onlosmakelijk samen met dekoloniseren en streven naar evenwaardige partnerschappen.

We willen reflectie en innovatie rond het realiseren van een mondiale werking stimuleren. Verschillende ngo’s experimenteren al met dit vraagstuk. Bijvoorbeeld:

  • een gedecentraliseerde structuur waarbij België één van de partnerlanden is en waarbij gelijkaardige projecten wereldwijd worden uitgewerkt;
  • een Belgische ngo die internationale samenwerking tussen gelijkaardige actoren in België en in partnerlanden faciliteert.

Deze pistes roepen tal van vragen en discussies op: hoe kunnen deze strategieën uitgevoerd worden zonder de eigen identiteit te verliezen? En wat is de specificiteit van de sector in dit breder verhaal? Behouden we onze internationale link als unique selling point?  Moeten we kennis en middelen decentraliseren? En welk discours hoort bij zo'n nieuwe manier van werken?

Belgische ngo’s worden uitgedaagd om zich deze nieuwe globale benadering eigen te maken. Helaas, zoals bij elk veranderingsproces is er ook voor ontkokering geen ‘one size fits all’ aanpak. Afhankelijk van de eigen visie en missie zal elk ontkokeringsproces anders zijn. Verwacht uit deze werf dus geen concreet stappenplan, wel veel stof tot nadenken, inspirerende cases en geleerde lessen. 

 

Inspiratie uit de Toekomstgroep

  • Eind april trapte ngo-federatie deze werf af via een online werksessie met 9 geëngageerde leden. We bespraken vier modellen van ontkokering en bepaalden samen de contouren van het traject in 2020.
     
  • Op de tweede online bijeenkomst eind juni wisselden we uit over twee cases. KIYO integreerde haar ‘Noord-werking’ en ‘Zuid-werking’ tot één mondiale werking gefocust op empowerment van jongeren. België werd zo één van de partnerlanden met eenzelfde strategie en gelijkaardige doelstellingen als in alle andere partnerlanden. Rikolto evolueerde van een klassieke Noord-Zuid ngo naar een internationale netwerkorganisatie van acht aparte juridische entiteiten met een gedeelde visie en missie. We geven hier een aantal geleerde lessen uit beide cases mee.
     
  • In het najaar kwamen de leden van de toekomstgroep opnieuw twee keer online samen, in september en in november. We wisselden ervaringen en inzichten uit aan de hand van drie cases. Via Don Bosco houdt een interne denkoefening over de rol als ngo voor internationale samenwerking, voorbij de Noord-Zuid opdeling. Ook WSM wil loskomen van het Noord-Zuid verhaal en zette de afgelopen jaren in op een strategie van internationale samenwerking en wederzijds leren vanuit een thematische focus op de rechten op waardig werk en sociale bescherming. Join For Water werkt aan een nieuwe strategie waarbij de werking in België ook een inhoudelijk luik krijgt, naast educatie en sensibilisering. De focus verschuift naar waterstress en het recht op water wereldwijd, ook in België. We geven hier een aantal geleerde lessen mee.
     
  • We werken aan een ‘inspiratiegids ontkokering’ die discussievragen en geleerde lessen bundelt op basis van de uitwisselingen binnen de werf.

Mogelijke actiepistes

Ngo’s die zich engageren voor deze toekomstgroep gaan op zoek naar creatieve, hands-on oplossingen om de geïdentificeerde problemen aan te pakken. Heb jij nog andere ideeën? Laat het ons zeker weten! 

  1. Zelfanalyse voor de verschillende niveaus waarin ontkokering doorgetrokken kan worden (organisatiemodel, discours, interventies). Wat is de huidige situatie van onze organisatie? Welke mogelijke ontkokeringspistes passen bij ons DNA en waar willen we mee aan de slag?
  2. Publiceren van inspirerende cases + geleerde lessen
    • Local programming
    • Intermediaire werking / facipulator
    • Procesbegeleider
    • Globale ketens
    • Decentralisering
    • ...
  3. Inventariseren en publiceren van open vragen, discussievragen en pro’s en con’s van de verschillende benaderingen
  4. Maatwerk: ondersteuning van pilootprojecten en kapitaliseren van geleerde lessen
  5. Analyse financiële implicaties van ontkokering. Hoe financier je deze werking in België? Trek je de ontkokering door tot in de financiering? En wat zijn de gevolgen hiervan?

Doe mee!

Werkt jouw organisatie rond de ontkokering tussen Noord en Zuid of zijn jullie hierover aan het reflecteren? Wil je samen met andere organisaties hiermee aan de slag gaan? Neem dan contact op met Sarah om je aan te sluiten bij deze toekomstgroep. 

Website by MINSKY