Werf 1. Politieke rol als actor van maatschappelijke verandering - ngo-federatie

Menu

Werf 1. Politieke rol als actor van maatschappelijke verandering

Profile picture for user sarah.arras@ngo-federatie.be
Contactpersoon: Arras Sarah
Gepubliceerd op: 09 Oct 2019
Gewijzigd op: 12 Jun 2020
Onze ondersteuning Belgische ngo's in 2030

Als actor van maatschappelijke verandering worstelt de sector met het opnemen van haar politieke rol. We zien dan ook een trend tot depolitisering van het Belgische middenveld. Op welke manier kan deze politieke rol, in haar brede betekenis, opnieuw opgenomen worden?

Setting the scene

De sector worstelt met zijn politieke rol en we zien dan ook een trend tot depolitisering van het Belgische middenveld. Zo zien we dat een deel van het middenveld gaandeweg een partner is geworden van de overheid, waarbij beiden zoeken naar consensus in plaats van politieke contestatie. Als het middenveld uit deze eerder instrumentele rol treedt, apprecieert de overheid dit niet. Bovendien zien we dat organisaties steeds professioneler worden en technische expertise uitbouwen, ten koste van een eventuele politieke rol. Maar er is ook een tegenstroom. Enkele organisaties binnen de sector en nieuwe bewegingen beogen net wel om politiek op te treden. Bovendien kan een politieke rol veel breder gezien worden dan louter het uitoefenen van invloed op het geïnstitutionaliseerde politieke systeem.

De politieke rol van het middenveld beperkt zich niet louter tot contestatie creëren binnenin ‘de politiek’. We geven een brede invulling aan het concept ‘politieke rol’, waarbij onze rol als actor van maatschappelijke verandering centraal staat. Dit betekent ook dat we onze verankering in de maatschappij opnieuw moeten analyseren. Hoe sterk is ons draagvlak? Hoe is onze relatie met onze achterban?

We zien voornamelijk drie invullingen van deze rol, gebaseerd op onderzoek van CSI Flanders:

Agoniseren: het meningsverschil herwaarderen als de authentieke bron van democratische politiek en vernieuwing.

Deliberatieve democratie: publieke besluitvorming waarin informatie verzamelen, overleg en uitwisseling van argumenten centraal staan en waarbij je streeft naar consensus. Deze deliberatieve democratie vindt plaats buiten de traditionele politiek (vb. G1000).

Subpolitiek: burgerbewegingen en middenveld schuiven zelf alternatieve oplossingen naar voren om met maatschappelijke uitdagingen om te gaan (vb. energiecoöperatieven).

Er lijkt consensus te bestaan dat de sector zijn politieke rol opnieuw meer moet opnemen en het huidige systeem in vraag mag stellen. De vraag is dan hoe deze rol opgenomen moet worden. Binnen of buiten het bestaande kader? In samenwerking met wie? Hebben we de legitimiteit om deze rol op te nemen? Bovendien stelt zich de vraag hoe deze rol opgenomen kan worden zonder de financiële situatie van organisaties in gevaar te brengen. Al zou het moeten kunnen om én in partnerschap te treden met de overheid én om kritisch/politiserend te zijn.

Mogelijke actiepistes

Ngo’s die zich engageren voor deze Toekomstgroep gaan op zoek naar creatieve, hands-on oplossingen om de geïdentificeerde problemen aan te pakken. In overleg met 11.11.11 hebben we een aantal mogelijke pistes geïdentificeerd. Heb jij nog andere ideeën? Laat het ons zeker weten! 

  1. Kader opstellen voor een zelfanalyse door organisaties over hun politieke rol. Deze leidraad focust op drie kernvragen:
    • waar staan we nu als organisatie? (vb. durven we conflict aangaan, wat past bij ons DNA, stemmen onze huidige acties overeen met ons DNA…)
    • hoe politiserend willen we als organisatie werken? Welk soort politisering past bij ons (agonisme, deliberatieve democratie, alternatieven in praktijk brengen)?
    • hoe legitiem is onze politieke rol? (vb. in kaart brengen achterban: hoe ga je ermee om? Waarvoor zet je hen in? Hoe hou je hen betrokken?)
  2. Workshop om het kader toe te lichten en dieper in te gaan op de politiseringsstrategieën
  3. Workshop op basis van de resultaten van de zelfanalyse voor een collectieve mapping en responsestrategieën:
    • waar positioneert elke organisatie zich binnen dit ‘politieke’ veld?
    • Hoe zoeken we aansluiting bij nieuwe bewegingen en het breder middenveld (en welke)?
    • Wat is de rol van de achterban?
    • Hoe nemen we onze gezamenlijke politieke rol op in de context na de verkiezingen?
  4. Analyse financiële implicaties van politiseren. Hoe zorgen we ervoor dat organisaties hun dissidente rol ‘(financieel) veilig’ kunnen opnemen?

Interessante bronnen

Hieronder vind je interessant bronmateriaal ter inspiratie. We zullen dit blijven updaten.

Doe mee!

Wil jij nadenken over de politieke rol van jouw organisatie en van de sector als geheel? Wil je hier samen met andere organisaties mee aan de slag gaan? Neem dan contact op met Sarah om je aan te sluiten bij deze toekomstgroep. 

 
Website by MINSKY